Yanny mi Laurel mi? Konuşma Sinyali ve İşitme Algısının İncelenmesi

Yanny–Laurel Fenomeni

Mayıs 2018’de yayılan kısa bir ses kaydı milyonları ikiye böldü: Bazıları “Laurel”, bazıları ise “Yanny” duydu.

• 500.000’den fazla kişinin katıldığı bir Twitter anketinde, %53 “Laurel”, %47 “Yanny” işitti.

• Spektral analiz, kayıtta her iki kelimenin frekans bileşenlerinin de bulunduğunu gösterdi:

  • “Yanny” → Daha yüksek frekanslı seslere odaklananlar tarafından duyuldu.

  • “Laurel” → Daha düşük frekanslı bileşenleri algılayanlar tarafından işitildi.

Algıyı Etkileyen Faktörler

Bu fenomen, işitme ve konuşma algısında birkaç önemli noktayı gözler önüne serdi:

1. Frekans Odaklanması: Kimin hangi kelimeyi duyduğunu, hangi frekanslara daha çok hassasiyet gösterdiği belirledi.

2. Priming (Beklenti): Dinlemeden önce beynin “hangi kelimeyi duymalıyım?” beklentisi algıyı yönlendirdi.

3. Kayıt ve Sinyal Kalitesi: Sesin kaydedildiği ortam ve konuşmacının ses niteliği sonucu etkiledi.

4. Çıkış Kalitesi: Dinleyicinin kullandığı hoparlör ya da kulaklık (tıpkı işitme cihazı alıcıları gibi) algıyı değiştirdi.

5. Kişisel İşitme Durumu: Özellikle yüksek frekans işitme kaybı olan bireyler farklı sonuçlar aldı.

İşitme Cihazı Bağlantısı

Yanny–Laurel fenomeni, işitme cihazı kullanıcılarının konuşma algısı ile doğrudan ilişkilidir:

• İşitme cihazı sinyal işleme kalitesi,

• Kullanılan alıcı (receiver) teknolojisi,

• Hastanın işitme eşikleri ve frekans duyarlılığı,

• Ve beynin beklentisi konuşma anlaşılırlığını etkiler.

Bu yüzden işitme cihazı fitting sürecinde yalnızca ses şiddeti değil, sinyal kalitesi ve frekans dağılımı da kritik önem taşır.

Yanny–Laurel tartışması, konuşma akustiğinin ve bireysel işitme farklılıklarının ne kadar karmaşık olabileceğini göstermiştir. İşitme cihazı uygulamalarında da aynı prensip geçerlidir: Sinyalin niteliği, alıcının kalitesi ve bireyin işitme profili konuşma anlaşılırlığında belirleyici rol oynar.