Koklear Ölü Bölgeler: İşitme Cihazı Uyumlamasında Gizli Bir Risk

Koklear Ölü Bölgeler Nedir?

Koklear ölü bölgeler, iç tüylü hücrelerin (inner hair cells) tamamen yok olduğu ve artık ses sinyallerini beyne iletemediği alanlardır.

• Normalde işitme cihazları dış tüylü hücrelerin (outer hair cells) görevini üstlenir.

• Ancak ölü bölgelerde amplifikasyon (ses artırımı) yapılsa bile işlevsel bir fayda sağlanmaz.

• Hatta bazı vakalarda, sesin yükseltilmesi konuşma anlaşılırlığını daha da düşürebilir.

Ne Kadar Yaygın?

Araştırmalar bu konuda farklı sonuçlar sunmaktadır:

• Dik eğimli ve ileri derecede işitme kaybı yaşayanların %80’inde ölü bölge olabileceği öne sürülmektedir.

• Diğer bazı çalışmalarda ise bu oran %30 civarına düşmektedir. Her durumda, klinisyenin olasılığı göz önünde bulundurması kritik öneme sahiptir.

Odyogramda Koklear Ölü Bölge Belirtileri

Klinisyenler, yalnızca odyogram incelemesiyle bile ölü bölgeleri fark edebilir:

• Dik eğimli kayıp: 30–40 dB/oktav düşüş.

• 3000–4000 Hz eşikleri: 80–90 dB HL veya daha kötü değerler.

• Hasta ifadesi: Saf ton testinde sesin “uğultu, cızırtı veya tıslama” gibi algılanması.

Bu belirtiler, özellikle deneyimli odyologların ölü bölgeleri ayırt etmesini kolaylaştırır.

Koklear Ölü Bölgeler ve Konuşma Anlaşılırlığı

• Yüksek frekanslarda amplifikasyon uygulanması, düşük frekanslarda ölü bölge varsa konuşma anlaşılırlığını azaltabilir.

• Bu durum, işitme cihazı uyumlamasında yanlış stratejilerin seçilmesi halinde hasta memnuniyetini düşürür.

• Doğru frekans odaklı uyumlama ile bu risk azaltılabilir.

Klinik Testler: TEN Testi

Koklear ölü bölgeleri doğrulamak için kullanılan en bilinen yöntem:

• TEN testi (Threshold-Equalizing Noise Test).

• Audiogram bulgularına ek olarak bu test, ölü bölgeleri objektif olarak değerlendirmeye yardımcı olur.

İşitme Cihazı Uyumlamasında Stratejiler

• Ölü bölgeler olsa bile hastalar işitme cihazından fayda görebilir.

• Önemli olan, ölü frekans bölgelerini aşırı güçlendirmek yerine işlevsel bölgeleri hedeflemektir.

• Hastaya uygun danışmanlık ile cihaz başarısı artırılabilir.

Koklear ölü bölgeler, işitme kaybı tedavisinde göz ardı edilmemesi gereken kritik bir faktördür. Odyogram bulgularının dikkatli değerlendirilmesi ve gerekirse TEN testinin uygulanması, hem klinik başarı hem de hasta memnuniyeti için büyük önem taşır.